15 Qershor, 2024
Tirana, Albania
Kryesore Lajme nga vendi

Nafta drejt 100 dollarëve/ Rikthehet kriza e ofertës së karburanteve

Kur nafta kërceu mbi 90 dollarë për fuçi vetëm pak ditë më parë, tensionet ushtarake midis Izraelit dhe Iranit ishin shkaktari i menjëhershëm. Por themelet e rritjes shkuan më thellë – në goditjet globale të ofertës që po intensifikojnë frikën e një rigjallërimi të inflacionit të nxitur nga lënda e parë.

Një lëvizje e fundit e Meksikës për të ulur eksportet e saj të papërpunuara po krijon një tjetër shtrëngim global, duke bërë që rafineritë në SHBA – prodhuesi më i madh i naftës në botë – të konsumojnë më shumë fuçi vendase.

Sanksionet amerikane kanë bllokuar ngarkesat ruse në det, me furnizimin e Venezuelës një objektiv të ardhshëm të mundshëm. Sulmet e rebelëve Houthi ndaj cisternave në Detin e Kuq kanë vonuar dërgesat e naftës së papërpunuar. Dhe pavarësisht trazirave, OPEC dhe aleatët e tij po i përmbahen shkurtimeve të prodhimit.

E gjithë kjo i shtohet episodeve të ndryshme të ndërprerjes së furnizimit që ka befasuar tregtarët. Kriza po nxit një rritje të çmimit të naftës përpara sezonit veror në SHBA, duke kërcënuar të shtyjë naftën bruto Brent, pikë referimi globale, në 100 dollarë për herë të parë në pothuajse dy vjet.

Kjo po përforcon shqetësimet për inflacionin që po mjegullojnë shanset për rizgjedhje të presidentit amerikan Joe Biden dhe po komplikojnë diskutimet e bankave qendrore për uljen e normës.

Për naftën, “motori më i madh tani është në anën e ofertës”, tha Amrita Sen, themelues dhe drejtor i kërkimit në Energy Aspects Ltd., në një intervistë për Televizionin Bloomberg. “Ju keni parë mjaft xhepa të dobësisë së ofertës dhe kërkesa në përgjithësi në baza globale është e shëndetshme.”

Meksika dhe të tjerët
Dërgesat e naftës nga Meksika, një furnizues kryesor në Amerikë, ranë 35% muajin e kaluar në nivelin më të ulët që nga viti 2019, ndërsa Presidenti Andres Manuel Lopez Obrador përpiqet të përmbushë premtimet për të çliruar vendin nga importet e kushtueshme të karburantit.

Eksportet e vendit të të ashtuquajturës naftë e thartë – lloji i rëndë dhe i dendur që shumë rafineri janë krijuar për të përpunuar – tani do të tkurren edhe më tej pasi kompania e naftës e kontrolluar nga shteti Pemex ka anuluar disa kontrata furnizimi për rafineritë e huaja, raportoi Bloomberg javën e kaluar.

Ky vendim ka tronditur tregjet e naftës në mbarë botën. Mars Blend, një naftë bruto e thartë me densitet të mesëm nga Bregu i Gjirit të SHBA-së, ditët e fundit është rritur në një premium shumëvjeçar ndaj West Texas Intermediate, standardit kombëtar.

Marsi zakonisht tregtohet me një zbritje ndaj West Texas. Nafta e papërpunuar Brent arriti në 90 dollarë për fuçi të enjten, më e larta që nga tetori dhe rriti fitimet të premten. JPMorgan Chase & Co. ka thënë se çmimi mund të arrijë 100 dollarë deri në gusht ose shtator.

Përpara lëvizjes së Meksikës, kishte një sekuencë ndërprerjesh të furnizimit, të mëdha dhe të vogla. Në janar, një ngrirje e thellë shkatërroi prodhimin dhe inventarët e papërpunuar në SHBA në një kohë kur ato normalisht do të rriteshin, duke i mbajtur rezervat nën mesataret sezonale deri në fund të marsit.

Meksika, SHBA, Katari dhe Iraku ulën flukset e tyre të kombinuara të naftës me më shumë se 1 milion fuçi në ditë në mars, tregojnë të dhënat e gjurmimit të cisternave të përpiluara nga Bloomberg. Bagdadi është zotuar të kufizojë prodhimin për të kompensuar mospërputhjen me premtimet e mëparshme ndaj Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës dhe aleatëve të saj, të njohur si OPEC+.

Në të njëjtën linjë, anëtari i OPEC-ut, Emiratet e Bashkuara Arabe, frenuan dërgesat e Upper Zakum, një naftë me aciditet mesatar, me 41% në mars krahasuar me mesataren e vitit të kaluar, sipas të dhënave nga firma e inteligjencës detare Kpler.

Kompania shtetërore e naftës po devijon më shumë furnizime të asaj nafte të papërpunuar në rafinerinë e saj, thanë tregtarët. Megjithëse shkurtimet priten dhe Abu Dhabi National Oil Co. po u ofron blerësve një lloj tjetër nafte të papërpunuar si zëvendësim, rënia e eksporteve të Upper Zakum po kontribuon në çmimet më të larta rajonale mes reduktimit më të gjerë të OPEC+.

Tregjet e naftës së papërpunuar në Evropë, ndërkohë, u presionuan më shumë nga sulmet Houthi në Detin e Kuq, të cilat dërguan miliona fuçi naftë të papërpunuar në një kthesë rreth Afrikës, duke vonuar disa furnizime për javë të tëra.

Ndërprerjet në një tubacion kyç të Detit të Veriut, trazirat në Libi dhe një tub i dëmtuar në Sudanin e Jugut gjithashtu kontribuan në rritjen e çmimit, ndërsa sanksionet e SHBA e kanë privuar Rusinë nga cisternat që më parë transportonin naftën e saj tek blerësit, përfshirë Indinë.

Rënia e furnizimit mund të bëhet edhe më e mprehtë në javët në vijim. Me presidentin Nicolas Maduro që nuk tregon asnjë shenjë për t’iu vënë veshin premtimeve për të ecur drejt zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, administrata Biden mund të rivendosë sanksionet këtë muaj.

Ky është një kontrast i fortë nga vetëm disa muaj më parë, kur nafta ra në nivelet më të ulëta disamujore ndërsa prodhimi i SHBA u rrit dhe eksportet ruse të naftës së papërpunuar u rritën me shpejtësi, pavarësisht sanksioneve, të cilat që atëherë janë zgjeruar.

Administrata e Informacionit të Energjisë në SHBA, pasi parashikoi që inventarët globalë të mbeten të pandryshuar këtë tremujor, tani parashikon se ato do të bien me 900,000 fuçi në ditë. Kjo është e barabartë me prodhimin nga Omani.

Shtrydhja e ofertës vjen ndërsa kërkesa po rritet. Rafineritë amerikane po përgatiten të rrisin prodhimin e karburantit për verën, kur miliona amerikanë dalin në rrugë dhe konsumi i benzinës arrin kulmin. Stoqet e benzinës në Bregun Lindor të populluar po shtrëngohen dhe aktiviteti prodhues në SHBA dhe Kinë po sinjalizon gjithashtu një rritje të përdorimit të karburantit. Në Azi, marzhet e rafinimit janë rreth 50% më të larta se mesatarja sezonale pesëvjeçare, duke sugjeruar kërkesë të shëndetshme.

Rritja i çmimit të naftës ka turbulluar planet e administratës Biden për të rimbushur rezervat emergjente të naftës në SHBA, të cilat arritën në nivelin më të ulët në 40 vjet pas një tërheqjeje të paprecedentë pas pushtimit rus të Ukrainës.

Është gjithashtu një rrezik politik për Biden pasi çmimet për ushqimin dhe energjinë mbeten kokëfortë të larta. Përparimi i naftës kërcënon të shtyjë benzinën me pakicë, tani afër mesatares ditore kombëtare prej 3,60 dollarë për gallon, drejt 4 dollarëve, një nivel kyç psikologjik. Kjo po kontribuon në shqetësimin se lëndët e parë do të ndryshojnë tendencën e ngadalësimit të inflacionit.

Bloomberg

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *